sobota, 28 maja 2016

Sztuka ziemi w służbie pamięci / Land Art - at the service of memory




Sztuka ziemi to działalność artystyczna, w której wykorzystuje  się naturalną przestrzeń do tworzenia różnego rodzaju sytuacji artystycznych. Najbardziej znanymi artystami  tego nurtu są: Richard Long, Robert Smitshon, Christo i Jeanne Claude, którzy tworzyli monumentalne zapadające w pamięć realizacje. Jednak w tym poście chciałem przywołać (powołując się na źródło podane w przypisie) mniej znane nazwiska artystów, działających w obrębie tego kierunku, którzy zajęli ciekawą postawę dokumentalistów,  przywołując, utrwalając,  ważne - czasem  dramatyczne - zdarzenia z przeszłości, związane z danym miejscem, nadając temu jednocześnie inny wymiar, zaskakujący w sposobie ujęcia.

Land Art is an artistic activity which uses the natural space in order to  create different kind of artistic positions. The best known artists of this current are Richard Long, Robert Smitshon, Christo and Jeanne Claude who created monumental realisations which engrave in one's memory. However, I would like to recall (referring to the source indicated in the reference) less known artists who were also active in this artistic movement. Those artists played a role of documentalists who recalled and preserved important, sometimes dramatic events from the past. Moreover, they managed to connect it with a place adding to it a different dimensions and interesting way of preserving. 



Vandy Rattana - artystka dokumentowała ,,oczka wodne"  po bombardowaniach w Kambodży (The Bomb Ponds). Na to państwo spadło, w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ponad sto tysięcy amerykańskich bomb, które trwale ukształtowały rzeźbę terenu. Pozostałości po tych bombardowaniach obserwujemy dziś w postaci małych uroczych stawów, jednak gdy uświadamiamy sobie ich historię, spoglądamy na nie z zupełnie innej strony.

Vandy Rattana is an artist who preserved „water holes” after bombing in Cambodia. In the 60's and 70's around 100 000 American bombs were dropped in that country which permanently shaped the relief. Today, the remains of the bombings can be perceived in those adorable little ponds, however, after learning their history, we look at them from a different perspective. 













Heidrun Holzfeind - notował  przy pomocy fotografii zmiany w architekturze sześć lat po przejściu tsunami nad Oceanem Indyjskim w 2004. Pomimo  czasu jaki zdołał upłynąć, ślady tamtej tragedii są nadal widoczne. Artystę interesował szereg problemów socjologicznych w tym adaptacja ruin przez mieszkańców. 

Heidrun Holzfeind photographed the architectonic changes six years after 2004 Indian Ocean earthquake and tsunami. Despite the time, the traces of the tragedy are still visible. The artist was especially interested by the various sociology problems concerning the adaptation to live in the ruins.











Forensic Architekture - to międzynarodowe ugrupowanie badaczy (artystów, architektów, prawników, naukowców) które działa w kontekście międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka angażując się m.in.  w sporządzanie dowodów wizualnych w miejscach ogarniętych konfliktem. Całość działalności pokazuje szerszy kontekst historyczny i teoretyczny.

Forensic Architekture is an  international group of explorers (artists, architects, lawyers and scientists) who work in the context of the international humanitarian and human laws and  are involved in preserving visual evidenced of the place afflicted with military conflicts. The wholeness of these actions shows the historical and theoretical contexts. 













Joanna Rajkowska - w pracy Pocztówki ze Szwajcarii artystka połączyła przy pomocy fotomontażu zdjęcia z Palestyny ogarniętej konfliktem ze zdjęciami ze spokojnej Szwajcarii. Sam proces łączenia odbywał się zupełnie przypadkowo, co w rezultacie, w zaskakujący sposób, nadało pracom nowe sensy i znaczenia.

Joanna Rajkowska in her work  Pocztówki ze Szwajcarii (Postcards from Switzerland) combined and put together pictures of Palestine affected with a military conflict and pictures from calm Switzerland. The process of connecting happened by chance and in result  added a new meaning to the pieces of art. 












Ryan Thompson - artysta udokumentował zwracane przez złodziei skradzione skamieliny drewna z Parku Narodowego Skamieniałego Lasu w Arizonie. Wszystko za sprawą przesądu mówiącego o wielkim pechu jaki przynosi ten występek. I faktycznie, winowajców męczyło pasmo nieszczęść. Złodzieje zwracali te okazy wraz z listami pełnymi skruchy. Skonfiskowane kamienie nie mogły wrócić na swoje miejsce,  z uwagi na status parku jako obszaru badań naukowych, dlatego zostały składowane w tzw. ,,magazynach sumienia" tworząc interesujący zbiór.

Ryan Thompson was an arist who documented the returned wooden fossils which had been stolen from Petrified Forest National Park in Arizona. There was a well-known superstition according to which the theft of fossils might cause misfortune. Apparently, the wrongdoers were tormented by the run of bad luck. The thieves turned back the stolen items with letters full of repentance. The confiscated stones could not go back to the previous place because of the status of the park. They started to be stored in the „storehouse of conscious” creating at the same time an interesting collection. 














Pratchaya Phinthong - artysta przecina  i poleruje na lustro meteoryty, które spadły z nieba. Następnie umieszcza je w miejscu, w którym spadły. W ten sposób w kamieniach odbija sie niebo, miejsce z którego przybyły. Jest w tych pracach jakaś przeogromna tęsknota za miejscem, rzeczami, które się kiedyś utraciło, ale zarówno nadzieja, której pomaga trwać żywa pamięć.

Pratchaya Phinthong cuts and polishes meteorites which had fallen from the sky. Then 
he puts them back to the place where they had landed. In that why the stones reflect the sky, the place where they come from. Those pieces contain great longing for places and things which were lost , however, at the same time there is this hope coexisting with memoires.  












źródło: Ziemia pracuje, Kwartalnik Format P


sobota, 7 maja 2016

Kto to jest artysta?

             


       Słowo ,,artysta" zostało - bezsprzecznie - zdewaluowane. Termin ten wchłonął wszystkie dziedziny życia.  Może zawierać w sobie teoretycznie wszystko, a artystą może być każdy. Brzmi to, jak jeden z objawów ponowoczesności. I niestety tak jest. Niemniej jednak, warto zaznaczyć ogromne różnice jakie dzielą poszczególnych artystów.
       Postanowiłem  stworzyć krótką charakterystykę tych grup, bazując na swoich obserwacjach. Tworząc listę nie myślałem o tym, by osądzać czy kategoryzować, ale o tym, by skłonić innych oraz siebie do refleksji nad własną artystyczną drogą, nad tym czy jest to droga, którą wybrałem świadomie.


oto moje  propozycje:



Artysta cynik - artysta który ,,przejrzał sztukę na wylot". Zdaje sobie sprawę że sztuka skończyła się gdzieś w latach siedemdziesiątych  i robienie jej nadal nie ma najmniejszego sensu. To, co pozostało dziś to  tylko ,,recykling" i ,,odgrzewanie starych kotletów". Artysta ten jest znamienitym erudytą, teoretykiem, kiedyś czynnie uprawiającym sztuki piękne. Cechuje się wysokim intelektualizmem. Raczej nie ufa nikomu i niczemu.

Artysta działacz -  ,,artysta Prometeusz", który pomaga innym artystom (organizowanie wystaw, opieka kuratorska). Typ altruisty.  Z wielką dozą  prawdopodobieństwa działalność jaką się zajmuje pomaga mu zrekompensować niepowodzenia na innych polach, choć podkreślam  - to tylko hipoteza.

Artysta fejsbukowy/youtuberowy - jak sama nazwa wskazuje, głównym polem działania tych artystów są różnego rodzaju portale społeczne. Tam właśnie publikują swoje utwory (fotografia, malarstwo, rysunek, film).Jakość artystyczna tych prac nie stawia przed odbiorcami wielkich wymagań. Jest prosta w odczycie, służy zazwyczaj uprzyjemnianiu czasu, z tego też względu trafia do większości ludzi.

Artysta konkursowy - artysta, którego droga artystyczna - bezwzględnie - opiera się na braniu udziału w różnego rodzaju konkursach. Nie organizuje swoich wystaw. Jedyne miejsca, gdzie można zobaczyć prace tego artysty to katalogi z tych konkursów. Artysta ten wierzy, że sukcesy na tych artystycznych  przeglądach przyniosą  mu sławę i uznanie, albo co najmniej pieniądze.

Artysta lokalny - artysta bardzo popularny i rozpoznawany w swoim mieście, jednak w ogóle nieznany poza granicami swego regionu.

Artysta ponowoczesny -  ,,artysta wyklęty". Jego sztuka to coś, na co reaguje się zazwyczaj marszczeniem brwi, krzywieniem ust, albo głębokim wzdychaniem. Sztuka posiadająca bardzo wąskie grono odbiorców. Jakość artystyczna tych prac jest ciężka do zweryfikowania i częstokroć  budzi oburzenie opinii publicznej, a także wewnętrzne spory wśród krytyków i artystów.

Artysta outsider -  artysta, który nie przejmuje się ,,szumem" wokół niego. Tworzy na uboczu, spokojnie realizując swój program. Trzyma się twardo wytyczonej przez siebie drogi. Wśród artystów outsiderów są ci wybitnie jak i ci mniej uzdolnieni.

Artysta rankingowy (showman) -  artysta mainstreamowy, który dba o to, by być stale ,,na językach" i nie schodzić ,,z pierwszych stron gazet". Tworzy rzeczy mocne, które zwracają  uwagę szerszej publiki. Świetnie odnajduje się w tworzeniu tzw. świadomego kiczu. Intencje tego artysty nie do końca są jasne. Walczy o pewne wartości i ideały, jednakże jego pociąg do blichtru i sławy nie budzi zaufania.

Artysta  rzemieślnik - artysta trudniący się wytworem przedmiotów użytkowych o względnie wysokich walorach estetycznych, mających charakter wtórny i powtarzalny. Twórca nie zawiera w swych wytworach żadnych idei, służą one jedynie celom dekoracyjnym.

Artysta aukcyjny - artysta, który plasuje się oczko wyżej od artysty rzemieślnika.  Istniejący jedynie w obiegu aukcyjnym. Żyje ze sprzedaży obrazów, co w przypadku innych grup nie zawsze jest możliwe. Prace artysty aukcyjnego są traktowane jak produkt, z tego też powodu, podobnie jak w przypadku artysty rzemieślnika, wytwarzane są mechanicznie, przez co stają się wtórne i powtarzalne oraz przeważnie nie niosą ze sobą głębszych idei.

Artysta sfrustrowany - artysta, który skończył uczelnię artystyczną (warto to podkreślić, ponieważ w pozostałych grupach nie jest to regułą).  Ma ogromne ambicje, ale małe osiągnięcia.  Nie może znieść tego, co wystawia się w galeriach sztuki. Sztuka, którą tworzy aspiruje do ambitnej  i zazwyczaj  posiada względne walory artystyczne, jednakże doceniana jest  przez wąskie grono odbiorców (zazwyczaj grono jego przyjaciół). Artysta ten nienawidzi innych grup artystów (szczególnie artystów aukcyjnych).

Artysta społeczny - jeden z tych, którzy są przekonani o słuszności idei demokratyzacji sztuki. Chętnie wychodzi do ludzi ze ,,sztuką". Angażuje mieszkańców (za pieniądze miasta) w różnego rodzaju działania artystyczne, co z całą pewnością jest miłą odskocznią dla lokatorów danego miejsca.

Artysta teoretyk - artysta skupiający się na publikowaniu tekstów teoretycznych. Całkowicie zaabsorbowany pisaniem esejów, pism estetycznych oraz prowadzeniem dyskursów. Z tego też względu artysta ten nie ma czasu na twórczość plastyczną.

Artysta wymiatacz - ,,artysta kompletny", wybitnie uzdolniony.  Potrafi praktycznie wszystko. Tworzy w wielu dziedzinach sztuki. Wszechstronność oraz znajomość materiału, pozwalają mu w pełni zespolić artystyczną ideę utworu z jakością wizualnego spełnienia.